Zeven Pijlers van Leiderschap: Zelfreflectie

Pijler nummer 1: Zelfreflectie

“Zelfreflectie is de basis van leiderschap. Leiders kennen hun eigen kracht én kwetsbaarheid, en durven daarin eerlijk en bescheiden te zijn. Alleen wie zichzelf goed kent, kan verantwoordelijkheid nemen voor anderen, voor het team en voor het grotere geheel.”

Wij vroegen Ztormer Femke om een blog te schrijven over zelfreflectie onze eerste pijler van leiderschap en hoe je dit toepast tijdens je opdracht, hieronder haar verhaal:

In maart 2026 was ik één jaar in dienst bij Ztorm, een mooi moment om terug te kijken. Wat heb ik het afgelopen jaar eigenlijk geleerd over mezelf en over mezelf als leider?

Zelfreflectie is binnen Ztorm een terugkerend thema. Tijdens de trainingen Persoonlijk Leiderschap worden we voortdurend uitgenodigd om onszelf beter te leren kennen, stil te staan bij ons gedrag en te onderzoeken waarom we doen wat we doen.

Toch komt zelfreflectie mij niet helemaal onbekend voor. Thuis kreeg ik als kind al vaak vragen als: “Wat vind je er zelf van, Fem?” of “Wat was voor jou het leukste of meest leerzame vandaag?” Dat lijken simpele vragen, maar ik vond het best lastig om er antwoord op te geven zonder mee te praten of me te laten beïnvloeden door anderen. Ik moest altijd goed nadenken: wat vind ík hier eigenlijk van?

Toen ik bijna een jaar geleden bij Ztorm begon, was ik me lang niet altijd bewust van mijn eigen overtuigingen, gedachten en waarden. In het ontwikkeltraject veranderde dat. Vanaf het eerste moment kregen we vragen over ons gedrag en over de keuzes die we maken, van klein tot groot, en over wat daaronder ligt.

Binnen Ztorm gebruiken we vaak het ijsbergmodel van McClelland: het idee dat zichtbaar gedrag maar een klein stukje is van wie je bent. Onder de waterlijn liggen je emoties, gedachten, waarden, overtuigingen en talenten. Alles wat jouw gedrag drijft. Dat maakte mij voor het eerst echt bewust van patronen die ik nooit eerder zo helder had gezien.

Een van de grootste lessen van het afgelopen jaar gaat over keuzes maken. Ik heb gemerkt dat ik daar soms eindeloos over kan nadenken. Ik vraag graag bevestiging aan anderen en schuif beslissingen liever door dan ze echt zelf te nemen. Of het nu gaat om het kopen van een broek, het kiezen van een studie, stoppen met hockey na vijftien jaar, of het kiezen van een baan, ik zoek graag bevestiging bij anderen.

De vraag die ik mezelf het afgelopen jaar vaak heb gesteld is: waarom vind ik dit eigenlijk zo lastig? Door hier regelmatig op te reflecteren, kwam ik erachter dat ik mezelf vaak aanpraat dat ik het niet weet. Terwijl ik het meestal wél weet. Ik overthink keuzes of leg ze buiten mezelf. Dat is zonde, want daarmee neem ik mezelf niet serieus. Vaak doe ik dat vanuit een goede intentie, om anderen tevreden te houden of het hen naar de zin te maken. Maar als leider werkt dat niet altijd.

Bij Ztorm heb ik ook geleerd dat een leider niet overal meteen het antwoord op hoeft te hebben. Je mag twijfelen, terugkomen op een besluit of zeggen dat iets lastig is. Dat maakt je niet minder leider. Het maakt je menselijk en benaderbaar. Tegelijkertijd vraagt leiderschap wel iets van je. Het vraagt om keuzes maken vanuit je eigen waarden, durven uitspreken wat je ziet, denkt of voelt en niet afhankelijk zijn van bevestiging. Het afgelopen jaar heb ik mezelf de ruimte gegeven om hier vaker bij stil te staan en ermee te oefenen. Dat gaat steeds beter.

Ook in mijn opdracht bij Zuyderland merk ik dat dit een leerpunt blijft. Ik werk nu bijna negen maanden bij Zuyderland en ben hier, vooral in het begin, regelmatig tegenaan gelopen. Zo vroeg ik vaak bevestiging aan mijn directe collega. Daar hebben we veel gesprekken over gevoerd. Gaandeweg ben ik steeds bewuster zelf keuzes gaan maken en heb ik mezelf serieuzer leren nemen.

In mijn opdracht merk ik dat ik door vaker te reflecteren bewuster keuzes maak. Waar ik eerder snel bevestiging zocht, probeer ik nu eerst zelf na te denken: wat zie ik? Wat vind ík ervan? Dat geeft meer rust en duidelijkheid, voor mezelf én voor het team. Ik heb geleerd dat dit niet alleen prettig is voor mij, maar dat juist ook duidelijkheid en eigenaarschap prettig is voor anderen. En laat ik het nou graag fijn vinden om het de mensen om me heen prettig te maken ;).

Tot slot heb ik geleerd dat ik altijd ergens op kan terugkomen. Als er in een meeting iets wordt besproken en ik op dat moment niet direct een mening heb, automatisch meepraat of mezelf aanpraat dat ik niets te zeggen heb, dan is het nooit te laat om er later alsnog op terug te komen.

Juist doordat ik bij Zuyderland deze gesprekken open kan voeren met mijn collega’s, voelt die ruimte er ook echt. Die gesprekken helpen me om mijn patronen sneller te herkennen en er bewuster mee om te gaan. En dat blijft een proces. Ik weet ook dat ik niet na 24 jaar ineens uit mijn oude, bekende patroon stap. Bewustwording is stap één. Ik ben er nog niet, maar wel goed onderweg. En als ik het even niet weet? Dan stel ik mezelf gewoon weer die vraag van vroeger: “Wat vind je er zelf van, Fem?”